Jak zostać wolontariuszem?
Na pewno wielu z Was zastanawia się: Jak mogę zostać wolontariuszem? Od czego zacząć? Czy ja się do tego nadaję? Nie jest ważne, ile posiadamy wolnego czasu; czy jesteśmy dyspozycyjni np. podczas weekendów, wieczorami, w czasie pory obiadowej, raz na tydzień, raz na miesiąc, jednorazowo. Jeśli mamy do dyspozycji chociaż 2-3 godziny tygodniowo, możemy być spokojni – to cenny czas, który może zostać zagospodarowany. Jeśli na pracę wolontarystyczną chcemy przeznaczyć jedną godzinę w tygodniu – też dobrze.
Oprócz dysponowania czasem należy
mieć przede wszystkim dobre chęci. Jeśli chcesz zostać wolontariuszem, nie
musisz (choć możesz) mieć doświadczenia, znać perfekcyjnie język obcy,
obsługiwać komputer etc. Nie musisz być w pełni sprawny fizycznie. W Polsce
działa wiele organizacji pozarządowych i instytucji administracji publicznej,
które zechcą skorzystać z twojego wsparcia.
Poniżej prezentujemy ci kilka
cech, które powinny charakteryzować wolontariusza:
-dużo optymizmu i chęci do działania,
-motywacja do niesienia pomocy
potrzebującym,
-umiejętność wygospodarowania
wolnej chwili,
-odwaga i brak barier
psychicznych,
-odpowiedzialność, wrażliwość,
systematyczność.
Zanim wybierzesz miejsce pracy,
zajęcie, które chcesz wykonywać, odpowiedz sobie na poniższe pytania:
Czym chciałbym się zajmować? Co
mnie interesuje? Ile czasu mogę poświęcić na działania w klubie?
Dokonując wyboru zadania wybierz
takie, w którym poczujesz się dobrze, które da ci zadowolenie, pozwoli czerpać
satysfakcję i będzie rozwijało twoje zainteresowania, a praca przyniesie
zakładane efekty. Powinieneś się także zastanowić, w jakiej dziedzinie twoja
wiedza i umiejętności mogą być wykorzystane przez organizację, do której chcesz
się zgłosić. Może twoje pomysły i zapał wniosą coś nowego do jej
funkcjonowania?
Jest wiele ścieżek, które prowadzą
do zostania wolontariuszem. Powinieneś sam zdecydować, czy chcesz zostać
ochotnikiem w organizacji pozarządowej czy administracji publicznej, czy chcesz
działać na rzecz społeczności szkolnej czy środowiska lokalnego? Wybór należy
do ciebie. Pomoże ci go dokonać koordynator.
Przed wyborem zadania powinieneś
postawić koordynatorowi w szkole, placówce pytania dotyczące podejmowanego
przez ciebie zobowiązania: Co mam zrobić, jeżeli praca, której się podejmę nie
będzie mnie satysfakcjonowała? Czy w trakcie wykonania zadania otrzymam
wsparcie ze strony koordynatora?
Czy jasno zostaną określone moje
prawa i obowiązki? Czy jest zespół reguł, zasad według których mam postępować
jako wolontariusz?
2. Gdzie można pracować jako
wolontariusz?
Każdy rodzaj pracy może być
wykonywany na zasadzie wolontariatu – nie tylko prace bardzo proste, które nie
wymagają fachowego przygotowania, również te skomplikowane. Wolontariusz to nie
tylko dobrodziej, pomocnik, opiekun, społecznik, ale także nauczyciel,
informatyk, polityk, inżynier, grafik, który korzysta ze swej wiedzy, pomagając
innym.
Wolontariusze pomagają w
codziennej pracy organizacji pozarządowych – odbierają telefony,
prowadzą korespondencję, przyjmują
klientów. Ich praca sprawia, że pomimo niewielkich możliwości finansowych
organizacje te mogą rozwiązywać wiele problemów. Można ich również spotkać w
ośrodkach pomocy społecznej, szkołach czy szpitalach. Placówki te przygotowują
specjalne programy, projekty umożliwiające udział wolontariuszy w ich
działalności.
Będąc wolontariuszem możesz robić
wiele ciekawych rzeczy. Każdy znajdzie coś dla siebie. Możesz np.:
-pracować w świetlicach
środowiskowych – pomagając odrabiać dzieciom lekcje, uczyć je obsługi
komputera, uczyć, jak w pożyteczny sposób spędzać wolny czas,
-prowadzić w szkole zajęcia
dotyczące ekologii, etyki, demokracji, przeciwdziałania dyskryminacji,
-zapoznawać dzieci z historią ojczyzny,
-prowadzić ćwiczenia ruchowe i
zabawy z dziećmi upośledzonymi,
-pomagać osobom poszukującym pracy
znaleźć ją,
-przygotowywać i prowadzić
szkolenia, wykorzystując przy tym wiedzę zdobytą w szkole lub na szkoleniach,
-pomagać w pracach domowych, robić
zakupy osobom chorym, starszym, niepełnosprawnym,
-czytać książki osobom niewidomym,
pomagać im załatwiać przeróżne sprawy poza domem,
-brać udział w kampaniach
społecznych nagłaśniających w mediach problemy społeczne,
-pracować w infoliniach – udzielać
porad psychologicznych, prawnych,
-pomagać w wyszukiwaniu sponsorów
i zbieraniu funduszy,
-prowadzić korespondencję
tradycyjną i elektroniczną,
-współtworzyć serwisy internetowe
– zbierając informacje, pisząc artykuły, tłumacząc zawartość strony na obce
języki,
-pomagać w schroniskach gotując
pokarm dla zwierząt,
-wspierać psychicznie osoby
śmiertelnie chore, uzależnione oraz ich rodziny,
-chronić środowisko naturalne np.
pracując przy zalesianiu, pomagając w ochronkach dla zwierząt,
-pomagać w renowacji zabytków.
Przykłady można by mnożyć.
Jeśli dokonasz wyboru zajęcia,
powinieneś kierować się następującymi zasadami, które pomoże ci zrozumieć i
zrealizować koordynator:
-Mieć jasno określony zakres
pracy.
-Zdawać sobie sprawę z
odpowiedzialności związanej z jej wykonywaniem.
-Wiedzieć przed kim jesteś
odpowiedzialny za wykonanie swojej pracy i mieć regularny kontakt z tą osobą.
-Mieć zapewniony udział w
formowaniu programu, w którym uczestniczysz.
-Być chronionym przed jakimkolwiek
ryzykiem związanym z wykonywaniem powierzonych ci zadań.
-Być objęty ubezpieczeniem od
odpowiedzialności i następstw nieszczęśliwych wypadków.
-Mieć satysfakcję z wykonywanej
pracy.
-Przestrzegać kodeksu etycznego
związanego z wykonywaną pracą.
-Jeśli już mowa o kodeksie
etycznym, proponujemy ci zapoznanie się z poniższym przykładem.
.
Kodeks etyczny wolontariusza
Być pewnym – Zastanów się, dlaczego chcesz pomagać innym ludziom.
Być przekonanym – Nie oferuj swej pomocy, jeżeli nie jesteś przekonany o
wartości tego, co robisz.
Być lojalnym – Zgłaszaj sugestie, nie uderzaj w innych.
Przestrzegać zasad – Nie krytykuj rzeczy, których nie rozumiesz. Może okazać się,
że mają swoje uzasadnienie.
Mówić otwarcie – Pytaj o rzeczy, których nie rozumiesz.
Chętnie uczyć się – Rozszerzaj swoją wiedzę.
Stale się rozwijać – Staraj się wiedzieć jak najwięcej o Twojej organizacji i
pracy.
Nie sprzeciwiać się kontroli nad sobą
– Będziesz pracował lepiej i zwiększą
satysfakcją, wykonując to, czego od Ciebie się oczekuje.
Być osobą, na której można polegać – Praca jest zobowiązaniem. Wykonuj to, co zgodziłeś się zrobić.
Nie składaj obietnic, których nie
jesteś w stanie spełnić.
Działać w zespole – Znajdź dla siebie miejsce w grupie. Samotnik działający na
własną rękę jest mało skuteczny.
Źródło: Materiały Małgorzaty Ochman,
zamieszczone na stronie www.wolontariat.pl
4. Dlaczego warto angażować się w
wolontariat?
Bycie wolontariuszem to nie tylko
odpowiedzialność. To przede wszystkim ogromna satysfakcja
z pomocy drugiemu człowiekowi,
który jej od nas potrzebuje. Najlepszą zapłatą za pracę jest uśmiech i ciepłe
słowa od podopiecznego.
Jeśli masz jeszcze wątpliwości,
czy zostać wolontariuszem, niech poniższe argumenty na rzecz wolontariatu
zachęcą cię do bycia ochotnikiem.
Wolontariat stwarza szansę:
-wykorzystania własnych
umiejętności i doświadczeń,
-rozwijania zainteresowań,
-zdobycia doświadczenia w nowych
dziedzinach,
-zawarcia przyjaźni,
-wywierania wpływu na zmiany
społeczne,
-zaangażowania się w działania na
rzecz społeczności lokalnej.
Wsparcia w dokonaniu wyboru
zadania, rozwianiu wątpliwości może udzielić ci, oprócz koordynatora w szkole,
centrum wolontariatu. Możesz zapisać się na warsztaty dla wolontariuszy
„Dlaczego warto być wolontariuszem?”. Spotkanie to jest jednorazowe i
bezpłatne. Jego celem jest przedstawienie idei wolontariatu oraz wzbogacenie wiedzy
o umiejętności pracy z odbiorcami usług. W czasie spotkania wypełnisz formularz
zawierający informacje o twoich zainteresowaniach, umiejętnościach,
predyspozycjach, rodzaju najchętniej poszukiwanego zajęcia, czasie, jaki
mógłbyś poświęcić na tę pracę. Pracownik centrum pomoże ci dokonać wyboru
zajęcia. Z naszą pomocą skontaktujesz się z koordynatorem pracy wolontariuszy w
wybranej przez ciebie placówce. Jeśli natomiast wybór dotyczyć będzie osoby
prywatnej, wtedy możesz liczyć na wprowadzenie w środowisko przez pracownika
socjalnego pobliskiego ośrodka pomocy społecznej. W jego towarzystwie poznasz
osobę, której będziesz pomagał.
W przypadku, gdy praca nie spełnia
twoich oczekiwań, pojawiają się trudne sytuacje, wątpliwości, możesz liczyć na
nasze wsparcie, profesjonalną i dyskretną pomoc. Ważne, abyś nie traktował
takich zdarzeń w kategoriach porażki, ale by było to dla ciebie doświadczenie,
z którego należy wyciągnąć wnioski na przyszłość.